KALOM ILMI TARIXI VA TA’LIMOTI
Keywords:
kalom, aqida, tavhid, Mu’tazila, Ash’ariyya, Moturidiyya, Abu Mansur Moturidiy, Abu Hasan Ash’ariy, ilohiy sifatlar, inson irodasi.Abstract
Mazkur maqolada islom tafakkurining muhim yo‘nalishlaridan biri bo‘lgan kalom ilmining shakllanishi, tarixiy taraqqiyot bosqichlari va asosiy ta’limotlari tahlil qilinadi. Kalomning aqidaviy masalalarni dalil va munozara asosida izohlashga qaratilgan ilmiy an’ana sifatidagi xususiyatlari yoritiladi. Maqolada ilk davrdagi aqidaviy bahslar, Mu’tazila maktabining shakllanishi, Ash’ariyya va Moturidiyya ta’limotlarining rivojlanishi hamda Markaziy Osiyodagi kalom an’anasining o‘rni ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, tavhid, ilohiy sifatlar, inson irodasi va kasbi, payg‘ambarlik, oxirat kabi masalalarning kalomdagi talqini umumlashtiriladi.
Downloads
References
1. Schmidtke S. (ed.). The Oxford Handbook of Islamic Theology. – Oxford: Oxford University Press, 2016.
2. Griffel F. Kalām. // Encyclopedia of Medieval Philosophy. – Springer, 2020. – B. 1033–1042.
3. Bennett D. The Mu‘tazilite Movement (II): The Early Mu‘tazilites. // The Oxford Handbook of Islamic Theology. – Oxford University Press, 2016.
4. Heinen A. Ašʿarīya. // Encyclopaedia Iranica. – 1987; updated 2018.
5. Rudolph U. Al-Maturidi and the Development of Sunni Theology in Samarqand. – Leiden: Brill, 2015.
6. Spannaus N. Theology in Central Asia. // The Oxford Handbook of Islamic Theology. – Oxford University Press, 2016. – B. 587–605.
7. Moghaddas N.F., Yazdani S.M. Kalām in the crossfire: A historical survey of the legitimacy of the study of theology within the Sunni school of Islam. // HTS Theological Studies. – Vol. 77, No. 4.
8. al-Maturidi, Abu Mansur. Kitab al-Tawhid.
9. al-Ash‘ari, Abu al-Hasan. Maqalat al-Islamiyyin wa Ikhtilaf al-Musallin.
10. Taftazani S. Sharh al-Aqa’id al-Nasafiyya.












