Vol. 4 No. 3 (2026): Educational Yield Insights & Breakthroughs (EYIB)
Articles

TASVIRIY SAN'ATNI O'QITISHDA VIZUAL TAFAKKUR VA MILLIY-ESTETIK KOMPETENSIYANI RIVOJLANTIRISHNING INTEGRATIV METODIK MODELI

pdf
  • Orifaxon Ergasheva
Orifaxon Ergasheva
Qo'qon davlat universiteti o'qituvchisi

Published 2026-04-30

Keywords

  • tasviriy san'at, o'qitish metodikasi, vizual tafakkur, estetik tarbiya, milliy san'at, kompozitsiya, kreativ kompetensiya, integrativ metod.

Abstract

Ushbu maqolada tasviriy san'atni o'qitish metodikasining hozirgi bosqichdagi dolzarb muammosi - o'quvchilarda vizual tafakkur, estetik idrok, kompozitsion tahlil va milliy-badiiy qadriyatlarga tayangan ijodiy kompetensiyani uzviy shakllantirish masalasi tadqiq etiladi. Tadqiqotda tasviriy san'at darsi faqat rasm chizish ko'nikmasini o'rgatuvchi amaliy mashg'ulot emas, balki ko'rish, anglash, talqin qilish, obraz yaratish va madaniy xotirani ijodiy qayta ishlash jarayoni sifatida talqin qilinadi. Maqolaning ilmiy yangiligi shundaki, unda tasviriy san'at ta'limi uchun kuzatuv, badiiy tahlil, amaliy tasvir, refleksiya va raqamli-vizual vositalarni birlashtiruvchi integrativ metodik model asoslanadi. Modelda o'quvchi faoliyatining natijasi tayyor tasvir bilan cheklanmay, uning kompozitsion qarori, rang-tusni sezishi, shakl va fazoni idrok etishi, badiiy merosga munosabati hamda ijodiy fikrni og'zaki asoslab bera olish malakasi bilan baholanadi. Tadqiqot natijalari tasviriy san'at o'qituvchisi uchun darsni reproduktiv ko'chirishdan muammoli-ijodiy, tahliliy va shaxsga yo'naltirilgan ta'limga o'tkazish zarurligini ko'rsatadi.

pdf

References

  1. 1. Abdirasilov, S. F. (2012). Tasviriy san'at o'qitish metodikasi. Toshkent: Fan va texnologiya.
  2. 2. Azizxo'jayeva, N. N. (2006). Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. Toshkent: O'zbekiston yozuvchilar uyushmasi Adabiyot jamg'armasi nashriyoti.
  3. 3. Eisner, E. W. (2002). The Arts and the Creation of Mind. New Haven: Yale University Press.
  4. 4. Gardner, H. (1990). Art Education and Human Development. Los Angeles: Getty Center for Education in the Arts.
  5. 5. Hasanov, R. (2008). Tasviriy san'at asoslari. Toshkent: O'qituvchi.
  6. 6. OECD. (2024). PISA 2022 Results. Volume III: Creative Minds, Creative Schools. Paris: OECD Publishing.
  7. 7. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. (2026). PF-21-son, 16-fevral: Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha mo'ljallangan ustuvor yo'nalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qo'shimcha chora-tadbirlari to'g'risida.
  8. 8. Read, H. (1958). Education through Art. London: Faber and Faber.
  9. 9. Tolipov, O'. Q., & Usmonboyeva, M. (2006). Pedagogik texnologiyalarning tatbiqiy asoslari. Toshkent: Fan.
  10. 10. UNESCO. (2025). UNESCO Framework for Culture and Arts Education: Implementation Guidance. Paris: UNESCO.
  11. 11. Vygotsky, L. S. (2004). Imagination and Creativity in Childhood. Journal of Russian and East European Psychology, 42(1), 7-97.
  12. 12. Kuzdeubayev, A., et al. (2024). Multimodal learning of academic drawing and descriptive geometry. LACCEI International Multi-Conference for Engineering, Education, and Technology.