Vol. 5 No. 3 (2026): EIYB (Educational Yield Insights & Breakthroughs)
Articles

AutoCAD dasturida muhandislik chizmalarini yaratish texnologiyasini takomillashtirish va ta’lim jarayonida samarali qo‘llash usullari

Rashidov Furqat Abdalim o‘g‘li
Samarqand davlat pedagogika institute “Tasviriy san’at va texnologik ta’lim” kafedrasi assistenti

Published 2026-05-31

Keywords

  • AutoCAD, muhandislik chizmasi, kompyuter grafikasi, raqamli loyihalash, CAD texnologiyasi, qatlamlar, layout, o‘lcham qo‘yish, loyiha asosida o‘qitish, muhandislik ta’limi, grafik kompetensiya, texnik hujjatlashtirish.

Abstract

Ushbu maqolada AutoCAD dasturida muhandislik chizmalarini yaratish texnologiyasini takomillashtirish hamda uni oliy ta’lim muassasalarida muhandislik grafikasi, kompyuter grafikasi, mashinasozlik chizmachiligi, qurilish chizmachiligi va texnik loyihalash fanlarini o‘qitish jarayonida samarali qo‘llash usullari ilmiy-metodik jihatdan tahlil qilinadi. Zamonaviy ishlab chiqarish, loyihalash, konstruktorlik va texnologik tayyorgarlik jarayonlarida raqamli chizma vositalaridan foydalanish muhandis kadrlar tayyorlash sifatiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Ayniqsa, AutoCAD dasturi 2D chizmalar yaratish, 3D modellashtirish, chizma hujjatlarini rasmiylashtirish, o‘lcham qo‘yish, qatlamlar orqali obyektlarni tartibga solish, bloklar, shablonlar, layout va plot sozlamalari orqali standartlashtirilgan texnik hujjatlarni tayyorlash imkoniyatlariga ega bo‘lgani sababli ta’lim jarayonida alohida ahamiyat kasb etadi. Autodesk rasmiy hujjatlarida AutoCAD qatlamlari obyektlarni vazifasi bo‘yicha guruhlash, rang, chiziq turi va chiziq qalinligi kabi standart xossalarni belgilashga xizmat qilishi ko‘rsatilgan; bu esa o‘quv jarayonida chizmalarni tizimli yuritish va talabalar ishini baholashda muhim metodik asos bo‘la oladi . Maqolada AutoCAD asosida muhandislik chizmalarini yaratish texnologiyasi faqat buyruqlar ketma-ketligini o‘rgatish emas, balki talabaning fazoviy tasavvuri, geometrik fikrlashi, texnik hujjatni standart asosida rasmiylashtirish kompetensiyasi va real ishlab chiqarish topshiriqlarini mustaqil bajarish ko‘nikmasini shakllantirish jarayoni sifatida yoritiladi. Tadqiqotda an’anaviy chizmachilik, raqamli chizmachilik, loyiha asosida o‘qitish, muammoli ta’lim, bosqichma-bosqich amaliy mashqlar, elektron portfoliolar va differensial baholash mezonlarini integratsiyalash orqali AutoCAD ta’limining samaradorligini oshirish modeli taklif etiladi.

References

  1. 1. Autodesk. AutoCAD 2026 Help. Rasmiy dasturiy hujjatlar va qo‘llanmalar to‘plami.
  2. 2. Autodesk. About Layers: AutoCAD 2026 Help. Qatlamlar, chiziq xossalari va chizma obyektlarini boshqarish bo‘yicha rasmiy hujjat.
  3. 3. Autodesk. Documentation in AutoCAD. Paper space, layout, o‘lcham, izoh va PDF hujjatlashtirish bo‘yicha o‘quv materiali.
  4. 4. Autodesk. Plot a drawing layout. Layout yaratish, ko‘rinishlarni masshtablash va chizmani chop etish bo‘yicha amaliy qo‘llanma.
  5. 5. Autodesk. About Model Documentation. AutoCAD va Autodesk Inventor 3D modellaridan 2D chizmalar hosil qilish imkoniyatlari.
  6. 6. Autodesk. AutoCAD Quick Start Guide. AutoCAD dasturida boshlang‘ich ishlash, 2D va 3D muhit bilan tanishish bo‘yicha o‘quv resursi.
  7. 7. Autodesk. Student Access to Education Downloads. Talabalar va pedagoglar uchun Autodesk Education kirish imkoniyatlari.
  8. 8. Mashrabboyev H.N. Evaluating the Effectiveness of Project-Based Learning in Teaching Engineering Drafting Using AutoCAD. Models and Methods in Modern Science, 2025.
  9. 9. The impact of CAD software on the teaching of engineering graphics: a systematic review. 2024-yilgi tizimli tahlil materiali.
  10. 10. Project Based Learning Applied to Technical Drawing. Creative Education, 2018. DOI: 10.4236/ce.2018.93034.
  11. 11. DaMaren E. va boshqalar. Aided Design Instruction. CAD ta’limi bo‘yicha o‘qitish yondashuvlari va metodik tavsiyalar, 2025.
  12. 12. O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi rasmiy sayti. Ilmiy nashrlar va dissertatsiya natijalarini chop etish tavsiya etilgan nashrlar bo‘yicha ma’lumotlar.