Vol. 6 No. 3 (2026): EIYB (Educational Yield Insights & Breakthroughs)
Articles

AutoCAD dasturida 2D va 3D modellashtirish texnologiyalarining muhandislik grafikasi fanini o‘qitishdagi ahamiyati

pdf
  • Rashidov Furqat Abdalim o‘g‘li
Rashidov Furqat Abdalim o‘g‘li
Samarqand davlat pedagogika institute “Tasviriy san’at va texnologik ta’lim” kafedrasi assistenti.

Published 2026-06-08

Keywords

  • AutoCAD, 2D modellashtirish, 3D modellashtirish, muhandislik grafikasi, CAD texnologiyasi, fazoviy tasavvur, texnik chizma, raqamli loyihalash, proyeksion chizmachilik, grafik kompetensiya, solid model, layout, loyiha asosida o‘qitish.

Abstract

Ushbu ilmiy maqolada AutoCAD dasturida 2D va 3D modellashtirish texnologiyalarining muhandislik grafikasi fanini o‘qitishdagi didaktik, metodik va amaliy ahamiyati tahlil qilinadi. Zamonaviy muhandislik ta’limida talabalar faqat chizma chizish ko‘nikmasini emas, balki texnik obyektni fazoda tasavvur qilish, uni ikki o‘lchamli proyeksiyalar orqali ifodalash, uch o‘lchamli modelga aylantirish, chizma hujjatlarini standart asosida rasmiylashtirish va raqamli loyiha muhiti bilan ishlash kompetensiyalarini egallashi zarur. AutoCAD dasturi aniq 2D chizmachilik va 3D modellashtirish imkoniyatlariga ega CAD vositasi sifatida muhandislik grafikasi fanining mazmunini an’anaviy chizmachilikdan raqamli loyihalash bosqichiga olib chiqadi. Autodesk rasmiy ma’lumotlarida AutoCAD aniq 2D va 3D chizma, loyihalash va modellashtirish, jumladan, solid, surface va mesh obyektlar bilan ishlash imkonini beruvchi dastur sifatida tavsiflanadi . Maqolada 2D va 3D modellashtirishning o‘zaro bog‘liqligi, ularning fazoviy tasavvur, grafik savodxonlik, loyiha tafakkuri va kasbiy kompetensiyani shakllantirishdagi o‘rni ilmiy asoslanadi. Tadqiqot natijasida AutoCAD asosida muhandislik grafikasi fanini o‘qitish uchun “2D chizma — fazoviy tahlil — 3D model — 2D hujjatlashtirish — layout — elektron portfolio — og‘zaki himoya” ketma-ketligiga asoslangan metodik model taklif etiladi. Mazkur model talabalarning mavzuni mexanik bajarish emas, balki obyekt shakli, o‘lchami, konstruktiv tuzilishi va texnik vazifasini tushungan holda grafik ifodalashiga xizmat qiladi.

pdf

References

  1. 1. Autodesk. AutoCAD 2026 Help. AutoCAD dasturining rasmiy hujjatlari va o‘quv qo‘llanmalari to‘plami.
  2. 2. Autodesk. AutoCAD overview: 2D drafting and 3D modeling tools. AutoCAD dasturida 2D va 3D loyihalash imkoniyatlari bo‘yicha rasmiy ma’lumot.
  3. 3. Autodesk. Documentation in AutoCAD. Chizmalarni annotatsiya qilish, o‘lcham qo‘yish, layout va PDF hujjatlashtirish bo‘yicha o‘quv materiali.
  4. 4. Autodesk. About Model Documentation. 3D modellar asosida 2D chizma hujjatlarini hosil qilish imkoniyatlari.
  5. 5. Autodesk. AutoCAD Quick Start Guide. AutoCAD’da 2D chizmalar va 3D modellarni aniqlik bilan yaratish bo‘yicha boshlang‘ich qo‘llanma.
  6. 6. Sorby S.A. Developing 3D Spatial Skills for Engineering Students. Muhandislik ta’limida fazoviy tasavvur ko‘nikmalarining ahamiyati bo‘yicha ilmiy tadqiqot.
  7. 7. Tumkor S., de Vries M. Enhancing Spatial Visualization Skills in Engineering Drawing Courses. Qo‘l chizmasi, 2D CAD va 3D CAD asosida fazoviy vizualizatsiyani rivojlantirish bo‘yicha tadqiqot.
  8. 8. Bartlett K.A., Camba J.D. Toward a Broader Understanding of Spatial Ability in CAD Education. CAD ta’limida fazoviy qobiliyatni kengroq talqin qilish bo‘yicha ilmiy maqola.
  9. 9. Web-based Tools for Engineering Graphics Education. 2D va 3D moslikni tushunishda interaktiv 3D modellarga asoslangan o‘quv vositalari haqida tadqiqot.
  10. 10. The impact of CAD software on the teaching of engineering graphics: a systematic review. Muhandislik grafikasi ta’limida CAD va BIM vositalarining ta’siri bo‘yicha tizimli tahlil.
  11. 11. Yue J. Spatial Visualization by Realistic 3D Views. Muhandislik va texnologiya sohalarida fazoviy vizualizatsiyaning fundamental ahamiyati bo‘yicha ilmiy ish.
  12. 12. Mlambo P.B. A Focus on Teaching and Learning of Isometric Drawing. Muhandislik grafikasi va dizayn fanida fazoviy tasavvur ko‘nikmalarining o‘rni bo‘yicha tadqiqot.