Vol. 6 No. 3 (2026): EIYB (Educational Yield Insights & Breakthroughs)
Articles

RANG UYG‘UNLIGINING BADIIY KOMPOZITSIYADAGI AHAMIYATI

Mamatov Ilyosjon
Qo‘qon davlat universiteti v.b dotsenti

Published 2026-06-08

Abstract

Mazkur ilmiy maqolada tasviriy san’atning muhim nazariy va amaliy masalalaridan biri hisoblangan rang uyg‘unligining badiiy kompozitsiyadagi o‘rni hamda estetik ahamiyati kompleks tarzda tadqiq etiladi. Tadqiqot davomida rang nazariyasining tarixiy shakllanish bosqichlari, ranglarning fizik, psixologik va estetik xususiyatlari, ularning kompozitsion yaxlitlikni ta’minlashdagi roli hamda rassomning badiiy tafakkurini shakllantirishdagi ahamiyati ilmiy manbalar asosida tahlil qilindi. Shuningdek, rang uyg‘unligining milliy tasviriy san’at, rangtasvir, grafik san’at va dekorativ-amaliy san’at namunalarida namoyon bo‘lish xususiyatlari yoritildi. Ilmiy-amaliy stajirovka jarayonida tasviriy san’at yo‘nalishida tahsil olayotgan talabalarning rang tanlash ko‘nikmalari, kompozitsion yechimlari va ijodiy ishlari kuzatilib, pedagogik tajriba natijalari umumlashtirildi. Tadqiqot natijalari rang uyg‘unligidan ongli foydalanish talabalarning badiiy tafakkuri, estetik didi va kompozitsion savodxonligini rivojlantirishda muhim omil ekanligini ko‘rsatdi. Maqolada rang uyg‘unligini zamonaviy pedagogik texnologiyalar asosida o‘qitish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ham ishlab chiqilgan.

References

  1. 1. Itten J. The Art of Color. New York: John Wiley & Sons, 1973.
  2. 2. Albers J. Interaction of Color. Yale University Press, 1963.
  3. 3. Kandinsky W. Concerning the Spiritual in Art. Dover Publications, 1977.
  4. 4. Goethe J.W. Theory of Colours. MIT Press, 1970.
  5. 5. Newton I. Opticks. London, 1704.
  6. 6. Arnheim R. Art and Visual Perception. University of California Press, 1974.
  7. 7. Gage J. Color and Meaning: Art, Science and Symbolism. University of California Press, 1999.
  8. 8. Bulatov S.S. O‘zbek xalq amaliy bezak san’ati. Toshkent: Fan, 1991.
  9. 9. Abdullayev N. San’at tarixi. Toshkent: O‘qituvchi, 2001.
  10. 10. Hakimov A.A. O‘zbekiston tasviriy san’ati tarixi. Toshkent, 2015.
  11. 11. Karimov U.U. Tasviriy san’at asoslari. Toshkent, 2018.
  12. 12. Qodirov P. Rangtasvir nazariyasi va amaliyoti. Toshkent, 2020.
  13. 13. O‘zbekiston Badiiy akademiyasi. Tasviriy san’at va dizayn masalalari (ilmiy to‘plamlar).
  14. 14. "San’at" ilmiy-amaliy jurnali. Turli sonlar.
  15. 15. O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan tasdiqlangan tasviriy san’at fanlari bo‘yicha o‘quv-uslubiy majmualar.