Vol. 6 No. 3 (2026): EIYB (Educational Yield Insights & Breakthroughs)
Articles

RAQAMLI VA LOKAL TARIX MATERIALLARI ASOSIDA TARIX DARSLARIDA TADQIQOTGA YO‘NALTIRILGAN TA’LIMNI TASHKIL ETISH METODIKASI

pdf
  • Boymatov Farhodjon Ziyodqo‘zi o‘g‘li
Boymatov Farhodjon Ziyodqo‘zi o‘g‘li
Tarix kafedrasi o‘qituvchisi

Published 2026-06-08

Keywords

  • raqamli tarix, lokal tarix, tarix o‘qitish metodikasi, tadqiqotga yo‘naltirilgan ta’lim, og‘zaki tarix, elektron arxiv, tarixiy xarita, muzey pedagogikasi, fuqarolik kompetensiyasi.

Abstract

Ushbu maqolada tarix darslarida raqamli resurslar, lokal tarix materiallari, muzey, arxiv, xarita, mahalla tarixi, og‘zaki tarix va vizual manbalar asosida tadqiqotga yo‘naltirilgan ta’limni tashkil etish metodikasi tahlil qilinadi. Muallif tarix ta’limida raqamlashtirishni shunchaki elektron taqdimot yoki video ko‘rsatish bilan tenglashtirish noto‘g‘ri ekanini, raqamli vositalar tarixiy savol, dalil, izlanish va xulosa bilan bog‘langandagina didaktik qiymat kasb etishini asoslaydi. Tadqiqotda O‘zbekiston ta’lim siyosati, tarix fani o‘quv dasturlari, UNESCOning fuqarolik va madaniy ta’limga oid yondashuvlari, inquiry-based learning nazariyasi va lokal tarixni o‘qitish tajribasi umumlashtirildi. Natijada raqamli-lokal tarix darsining olti elementli modeli — lokal muammo, raqamli qidiruv, manba seleksiyasi, dala kuzatuvi, tarixiy hikoya yaratish va jamoatchilikka taqdim etish — ishlab chiqildi. Maqola tarix darsini o‘quvchi yashayotgan hudud, oila xotirasi, mahalla tarixi va milliy tarix o‘rtasidagi bog‘lanishni ochuvchi tadqiqot maydoniga aylantirish imkoniyatlarini ko‘rsatadi.

pdf

References

  1. [1] O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. O‘RQ–637-son, 23.09.2020. Lex.uz.
  2. [2] O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. PF–60-son, 28.01.2022. Lex.uz.
  3. [3] Tarix fanidan o‘quv dasturlari. O‘zbekiston Respublikasi Bilim va malakalarni baholash agentligi rasmiy resursi.
  4. [4] National Council for the Social Studies. College, Career, and Civic Life (C3) Framework for Social Studies State Standards. Silver Spring, MD: NCSS, 2013.
  5. [5] Swan, K., Lee, J., Grant, S.G. Inquiry Design Model: Building Inquiries in Social Studies. Silver Spring, MD: NCSS, 2018.
  6. [6] Wineburg, S. Historical Thinking and Other Unnatural Acts: Charting the Future of Teaching the Past. Philadelphia: Temple University Press, 2001.
  7. [7] UNESCO. Recommendation on Education for Peace and Human Rights, International Understanding, Cooperation, Fundamental Freedoms, Global Citizenship and Sustainable Development. Paris: UNESCO, 2023.
  8. [8] UNESCO. Global Citizenship Education: Topics and Learning Objectives. Paris: UNESCO, 2015.
  9. [9] Barton, K.C., Levstik, L.S. Teaching History for the Common Good. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates, 2004.
  10. [10] Dewey, J. How We Think. Boston: D.C. Heath & Co., 1910.
  11. [11] Husbands, C., Kitson, A., Pendry, A. Understanding History Teaching. Maidenhead: Open University Press, 2003.
  12. [12] Hooper-Greenhill, E. Museums and Education: Purpose, Pedagogy, Performance. London: Routledge, 2007.
  13. [13] Ritchie, D.A. Doing Oral History. Oxford: Oxford University Press, 2015.
  14. [14] Cohen, D.J., Rosenzweig, R. Digital History: A Guide to Gathering, Preserving, and Presenting the Past on the Web. Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2006.
  15. [15] Stradling, R. Teaching 20th-century European History. Strasbourg: Council of Europe Publishing, 2001.