MUSIQA TA’LIMI DARSLARIDA O‘QUVCHILARNING IJODIY FAOLLIGINI OSHIRISH METODIKASI
Keywords:
musiqa ta’limi, ijodiy faollik, metodika, interfaol ta’lim, improvizatsiya, estetik tarbiya, kompetensiya, musiqa madaniyati, pedagogik texnologiya, umumta’lim maktabi.Abstract
Mazkur maqolada umumta’lim maktablarida musiqa ta’limi darslari jarayonida o‘quvchilarning ijodiy faolligini oshirish metodikasining pedagogik, psixologik va didaktik asoslari yoritiladi. Tadqiqotning dolzarbligi zamonaviy maktab ta’limida shaxsga yo‘naltirilgan, kompetensiyaviy, ijodiy hamda madaniy-estetik rivojlanishga xizmat qiluvchi yondashuvlar ustuvor ahamiyat kasb etayotgani bilan belgilanadi. Maqolada musiqa darslarining faqat nazariy bilim berish maydoni emas, balki o‘quvchining emotsional idroki, ritmik sezgisi, ijrochilik qobiliyati, badiiy tafakkuri, guruhda ishlash madaniyati va mustaqil ijodiy ifodasini shakllantiruvchi kompleks pedagogik muhit sifatidagi imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda kuzatuv, suhbat, pedagogik tajriba, taqqoslash, diagnostik topshiriqlar, ijodiy mahsulotlarni tahlil qilish va umumlashtirish metodlaridan foydalanildi. Natijalar musiqa darslarida improvizatsiya, savol-javobli tinglash, ritmik dialog, kichik guruhli ijodiy kompozitsiya, rolli ijro, klaster, aqliy hujum, loyiha, refleksiya kundaligi va sahna taqdimoti kabi metodlar izchil qo‘llanganda o‘quvchilarning darsga qiziqishi, ijrodagi dadilligi, mustaqil badiiy fikr bildirishi va jamoaviy hamkorlik ko‘nikmalari ortishini ko‘rsatadi. Maqolada o‘qituvchi uchun amaliy metodik tavsiyalar, baholash mezonlari hamda ijodiy faollikni bosqichma-bosqich rivojlantirish modeli taklif etiladi.
Downloads
References
1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. 23.09.2020-yil, O‘RQ-637-son. Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi: lex.uz.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 11.05.2022-yildagi PF-134-son Farmoni. “2022–2026-yillarda maktab ta’limini rivojlantirish bo‘yicha milliy dasturni tasdiqlash to‘g‘risida”. Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi: lex.uz.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 15.11.2024-yildagi PQ-391-son Qarori. “Umumiy o‘rta ta’lim maktablarida musiqa madaniyati fani o‘qitilishini tubdan takomillashtirish hamda ushbu fan o‘qituvchilarining kasbiy faoliyatini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”. Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi: lex.uz.
4. Vygotskiy L.S. Voobrazhenie i tvorchestvo v detskom vozraste. Moskva: Prosveshchenie, 1991.
5. Rajabov I. Maqomlar masalasiga doir. Toshkent: Fan, 1963.
6. Campbell P.S., Scott-Kassner C. Music in Childhood: From Preschool through the Elementary Grades. Boston: Schirmer Cengage Learning, 2010.
7. Hoshimov K., Nishonova S. Pedagogika tarixi. Toshkent: O‘qituvchi, 2005.
8. Yo‘ldoshev J.G‘., Usmonov S.A. Pedagogik texnologiya asoslari. Toshkent: O‘qituvchi, 2004.
9. Karimova D. Musiqa o‘qitish metodikasi. Toshkent: Nizomiy nomidagi TDPU, 2018.
10. Qodirov R. Musiqa pedagogikasi va ijodiy faoliyat. Toshkent: Fan va texnologiya, 2019.
11. UNESCO. Arts Education and Creativity: International Perspectives. Paris: UNESCO Publishing, 2021.
12. Swanwick K. Teaching Music Musically. London: Routledge, 1999.
