UMUMTA’LIM MAKTABLARIDA MUSIQA FANINI INTERFAOL METODLARDAN FOYDALANIB O‘QITISH SAMARADORLIGINI TAKOMILLASHTIRISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI
Keywords:
musiqa ta’limi, interfaol metod, Musiqiy soat, pedagogik samaradorlik, musiqiy savodxonlik, ijodiy fikrlash, ritm, tinglash, jamoaviy ijro, umumta’lim maktabi.Abstract
Mazkur maqolada umumta’lim maktablarida musiqa fanini o‘qitish jarayonida interfaol metodlardan foydalanishning pedagogik asoslari, didaktik imkoniyatlari va ta’lim samaradorligiga ta’siri ilmiy-nazariy hamda tajriba-sinov nuqtayi nazaridan yoritilgan. Bugungi ta’lim jarayonida musiqa fani faqat nazariy bilim beruvchi o‘quv predmeti sifatida emas, balki o‘quvchilarning estetik didi, musiqiy tafakkuri, ijodiy qobiliyati, emotsional sezgirligi, jamoaviy muloqot madaniyati va milliy-ma’naviy qadriyatlarga munosabatini shakllantiruvchi muhim pedagogik vosita sifatida qaralmoqda. Shu jihatdan musiqa darslarida an’anaviy tushuntirish, takrorlash va reproduktiv topshiriqlar bilan cheklanib qolish o‘quvchilarning faolligini yetarli darajada ta’minlamaydi. Interfaol metodlar esa o‘quvchini tinglovchi emas, balki darsning faol ishtirokchisi, tahlilchi, ijrochi, kuzatuvchi va baholovchi subyekt sifatida namoyon etadi. Tadqiqotda “Musiqiy soat” interfaol metodi, musiqiy tinglash, ritmik mashqlar, savol-javob, muammoli vaziyatlar, jamoaviy kuylash, rolli ijro, tasviriy ifoda va diagnostik monitoring kabi usullarning o‘quvchilarda musiqiy savodxonlikni rivojlantirishdagi ahamiyati tahlil qilindi. Tajriba-sinov natijalari interfaol yondashuv o‘quvchilarning darsga qiziqishi, musiqani ongli idrok etishi, mustaqil fikrlashi va ijodiy faolligini oshirishini ko‘rsatdi. Maqolada musiqa ta’limida interfaol metodlarni qo‘llashning samaradorligini oshirish uchun pedagogik shart-sharoitlar, metodik talablar va amaliy tavsiyalar ishlab chiqildi.
Downloads
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining ta’lim-tarbiya tizimini rivojlantirishga oid farmon va qarorlari.
2. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni.
3. Umumiy o‘rta ta’limning davlat ta’lim standarti va musiqa fani o‘quv dasturlari.
4. Kenjayeva S.B. Ilmiy amaliyotning tajriba-sinov dasturi. Qo‘qon davlat universiteti, 2026.
5. Kenjayeva S.B. Tajriba-sinov natijalari hisoboti. Qo‘qon davlat universiteti, 2026.
6. Kenjayeva S.B. Ilmiy amaliyot hisoboti. Qo‘qon davlat universiteti, 2026.
7. Asqarova S. Musiqa ta’limida pedagogik texnologiyalar va metodik yondashuvlar. O‘quv-uslubiy materiallar.
8. Qobilova E. Musiqa nazariyasi va estetik tarbiya asoslari. Qo‘qon, 2024.
9. Hasanboyev J., To‘raqulov X., Haydarov M. Pedagogika nazariyasi va tarixi. Toshkent: Fan va texnologiya, 2021.
10. Azizxo‘jayeva N.N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. Toshkent: O‘zbekiston yozuvchilar uyushmasi, 2006.
11. Yo‘ldoshev J.G‘., Usmonov S.A. Pedagogik texnologiya asoslari. Toshkent: O‘qituvchi, 2004.
12. Vygotsky L.S. Imagination and Creativity in Childhood. Journal of Russian and East European Psychology, 2004.
13. Gardner H. Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences. New York: Basic Books, 2011.
