MUSIQA TA’LIMIDA XALQ CHOLG‘ULARI ORKESTRINI TASHKIL ETISHDA RAHBARLIK FAOLIYATINI RIVOJLANTIRISH TEXNOLOGIYALARI
Keywords:
musiqa ta’limi, xalq cholg‘ulari orkestri, rahbarlik faoliyati, dirijyorlik, pedagogik texnologiya, repertuar, ansambl ijrochiligi, milliy musiqa, orkestr madaniyati, ijodiy jamoa.Abstract
Mazkur maqolada musiqa ta’limi jarayonida xalq cholg‘ulari orkestrini tashkil etish, boshqarish va ijodiy-pedagogik jihatdan rivojlantirishda rahbarlik faoliyatining mazmuni, tarkibiy qismlari hamda zamonaviy texnologiyalari ilmiy-nazariy asosda tahlil qilinadi. Xalq cholg‘ulari orkestri faqat ijrochilar jamoasi sifatida emas, balki milliy musiqiy tafakkur, ansambl madaniyati, estetik idrok, sahna intizomi, ijodiy mas’uliyat va jamoaviy hamkorlikni shakllantiruvchi murakkab pedagogik tizim sifatida qaraladi. Tadqiqotda orkestr rahbarining kasbiy kompetensiyasi, repertuar tanlash madaniyati, ijrochilar bilan ishlash metodikasi, repetitsiya jarayonini rejalashtirish, cholg‘ular guruhini muvofiqlashtirish, dirijyorlik mahorati, psixologik yetakchilik, motivatsion yondashuv va ijodiy muhit yaratish texnologiyalari keng yoritiladi. Maqolada ta’lim muassasalarida xalq cholg‘ulari orkestrini samarali yo‘lga qo‘yish uchun bosqichma-bosqich tashkiliy model, rahbarlik faoliyatining funksional yo‘nalishlari, pedagogik shart-sharoitlari va amaliy natijadorlik mezonlari ishlab chiqiladi. Shuningdek, milliy cholg‘u ijrochiligi an’analarini saqlash, yosh avlodda xalq musiqasiga hurmat uyg‘otish, orkestr ijrochiligi orqali talabalarning kasbiy-pedagogik tayyorgarligini kuchaytirish masalalari ham tadqiqotning asosiy ilmiy yo‘nalishlaridan biri sifatida bayon etiladi. Tadqiqot natijalari musiqa ta’limi muassasalari, oliy ta’lim tizimidagi “Musiqa ta’limi va san’at” yo‘nalishi, bolalar musiqa va san’at maktablari hamda havaskor ijodiy jamoalar faoliyatida qo‘llanishi mumkin.
Downloads
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Madaniyat va san’at sohasini yanada rivojlantirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarori. — Toshkent, 2022.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbek milliy maqom san’atini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. — Toshkent, 2017.
3. Rajabov I. Maqomlar masalasiga doir. — Toshkent: Fan, 1963.
4. Fitrat A. O‘zbek klassik musiqasi va uning tarixi. — Toshkent: Fan, 1993.
5. Matyoqubov O. Maqomot. — Toshkent: Musiqa, 2004.
6. Abdullayev R. O‘zbek xalq cholg‘ulari orkestri. — Toshkent: O‘qituvchi, 2006.
7. Qodirov R. Musiqa pedagogikasi asoslari. — Toshkent: O‘zbekiston davlat konservatoriyasi nashriyoti, 2010.
8. Karimova D. Musiqa ta’limida innovatsion pedagogik texnologiyalar. — Toshkent: Ilm ziyo, 2018.
9. Yunusov R. O‘zbek xalq musiqa ijodiyoti. — Toshkent: Sharq, 2000.
10. Tursunov B. Dirijyorlik san’ati va orkestr bilan ishlash metodikasi. — Toshkent: Musiqa, 2015.
11. Akbarov I. Musiqa lug‘ati. — Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 1987.
12. Hasanov A. Xalq cholg‘ularida ijrochilik asoslari. — Toshkent: O‘qituvchi, 2012.
13. O‘zbekiston Respublikasi “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. — Toshkent, 2020.
14. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Yoshlarning ma’naviy-axloqiy va jismoniy barkamolligini yuksaltirish, ularning ta’lim-tarbiyasi tizimini sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. — Toshkent, 2018.
15. Slobin M. Central Asian Music: Essays in the History of the Music of the Peoples of the USSR. — Durham: Duke University Press, 1972.
