UMUMTA’LIM MAKTABLARIDA MUSIQA FANINI O‘QITISH JARAYONIDA INTERFAOL METODLARDAN SAMARALI FOYDALANISH
Keywords:
musiqa ta’limi, interfaol metod, umumta’lim maktabi, estetik tarbiya, musiqiy idrok, ijodiy faollik, musiqiy savodxonlik, pedagogik texnologiya, o‘quvchi faolligi, musiqa madaniyati.Abstract
Ushbu maqolada umumta’lim maktablarida musiqa fanini o‘qitish jarayonida interfaol metodlardan samarali foydalanishning pedagogik, metodik va didaktik asoslari yoritilgan. Musiqa ta’limi o‘quvchilarning estetik didi, badiiy tafakkuri, ijodiy faolligi, emotsional-intellektual rivoji hamda milliy va umuminsoniy qadriyatlarga munosabatini shakllantiruvchi muhim ta’limiy-tarbiyaviy yo‘nalish sifatida tahlil qilinadi. Maqolada an’anaviy dars shakllaridan farqli ravishda interfaol metodlar o‘quvchini tinglovchi emas, balki musiqiy idrok, ijro, tahlil, baholash va ijodiy izlanish jarayonining faol ishtirokchisiga aylantirishi asoslab beriladi. Tadqiqotda “Aqliy hujum”, “Klaster”, “B-B-B”, “Insert”, “Kichik guruhlarda ishlash”, “Musiqiy bahs”, “Rolga kirish”, “Ijodiy topshiriq”, “Tinglab tahlil qilish”, “Assotsiativ xarita” kabi metodlarning musiqa darslaridagi amaliy imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, maqolada interfaol yondashuvlarning o‘quvchilarda musiqiy savodxonlik, tinglash madaniyati, ijro malakasi, jamoaviy hamkorlik, mustaqil fikrlash va badiiy-estetik munosabatni rivojlantirishdagi o‘rni tahlil etilgan. Tadqiqot natijalari musiqa darslarida metod tanlash mavzu mazmuni, yosh xususiyatlari, o‘quvchilarning tayyorgarlik darajasi va darsning tarbiyaviy maqsadi bilan uzviy bog‘liq bo‘lishi kerakligini ko‘rsatadi.
Downloads
References
1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. O‘RQ-637-son. 2020-yil 23-sentabr. https://lex.uz/docs/-5013007
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston — 2030” strategiyasi to‘g‘risidagi Farmoni. PF-158-son. 2023-yil 11-sentabr. https://lex.uz/ru/docs/-6600413
3. UNESCO. Framework for Culture and Arts Education. Abu Dhabi: UNESCO, 2024. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000395719
4. UNESCO. Road Map for Arts Education. The World Conference on Arts Education: Building Creative Capacities for the 21st Century. Lisbon, 2006.
5. Qodirov R.G. Musiqa o‘qitish metodikasi va maktab repertuari. Toshkent: O‘quv adabiyotlari nashriyoti, 2019.
6. Karimova D. Musiqa ta’limida pedagogik texnologiyalar. Toshkent: Fan va texnologiya, 2020.
7. Yo‘ldoshev J.G‘., Usmonov S.A. Pedagogik texnologiya asoslari. Toshkent: O‘qituvchi, 2004.
8. Azizxo‘jayeva N.N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. Toshkent: TDPU, 2006.
9. Hasanboyev J., To‘raqulov X., Haydarov M. Pedagogika fanidan izohli lug‘at. Toshkent: Fan va texnologiya, 2009.
10. Rajabov I. Maqomlar masalasiga doir. Toshkent: Fan, 1963.
11. Abdullin E.B. Theory and Practice of Music Education. Moscow: Academia, 2016.
12. Campbell P.S. Music, Education, and Diversity. New York: Teachers College Press, 2018.
13. Swanwick K. Teaching Music Musically. London: Routledge, 1999.
14. Elliott D.J., Silverman M. Music Matters: A Philosophy of Music Education. Oxford: Oxford University Press, 2015.
