INFORMATIKA TA’LIMIDA SUN’IY INTELLEKT VA RAQAMLI PEDAGOGIKA INTEGRATSIYASINING ILMIY-METODIK ASOSLARI
Keywords:
informatika ta’limi, pedagogika, sun’iy intellekt, raqamli pedagogika, adaptiv ta’lim, algoritmik fikrlash, raqamli kompetensiya, autentik baholash, akademik halollik, o‘quv dizayni.Abstract
Mazkur maqolada informatika ta’limi va pedagogika fanlari kesishmasida shakllanayotgan yangi didaktik paradigma tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi informatika fanini o‘qitishda sun’iy intellektga asoslangan vositalar, raqamli platformalar, adaptiv ta’lim texnologiyalari va autentik baholash mexanizmlarining pedagogik imkoniyatlarini ochib berishdan iborat. Ishda zamonaviy ta’lim tizimida o‘qituvchi rolining “axborot uzatuvchi”dan “o‘quv jarayonini loyihalovchi va boshqaruvchi”ga aylanishi, talabaning esa passiv qabul qiluvchidan faol yaratuvchi, tahlilchi va algoritmik fikrlovchi subyekt sifatida shakllanishi ko‘rsatib beriladi. Tadqiqot metodologiyasi sifatida konseptual tahlil, normativ-huquqiy hujjatlar sharhi, xalqaro tavsiyalarni pedagogik interpretatsiya qilish, hamda informatika ta’limida qo‘llanilayotgan raqamli amaliyotlarni qiyosiy tahlil qilish usullaridan foydalanildi. Natijalarda sun’iy intellekt vositalarining o‘quv mazmunini shaxsiylashtirish, differensial topshiriqlar yaratish, teskari aloqa tezligini oshirish, o‘quvchilar va talabalarning muammo yechish, refleksiya, kodlash va ma’lumotlar bilan ishlash kompetensiyalarini rivojlantirishdagi imkoniyatlari yoritildi. Shu bilan birga, akademik halollik, ma’lumotlar xavfsizligi, algoritmik tarafkashlik, raqamli tengsizlik va o‘qituvchilarning metodik tayyorgarligi bilan bog‘liq xatarlar ham tahlil qilindi. Maqolada informatika ta’limining samaradorligini oshirish uchun “inson markazli raqamli pedagogika”, “nazorat qilinadigan AI integratsiyasi”, “bosqichli kompetensiya modeli” va “jarayon hamda natijani birgalikda baholash” tamoyillari taklif etiladi.
Downloads
References
1. OECD. Digital Education Outlook 2023. Paris: OECD Publishing, 2023.
2. OECD. Student Problem Solving Skills. OECD analytical materials.
3. OECD. Skills for the Digital Age. OECD Digital Economy Outlook 2024.
4. UNICEF. Equity and Inclusion in Digital Education. UNICEF Digital Education resources.
5. UNICEF. Digital Education Strategy 2025–2030. UNICEF, 2026.
6. Vlachopoulos D. A systematic literature review on authentic assessment in higher education. 2024.
7. Zhao Y. Digital competence in higher education research. Computers & Education, 2021.
8. Nhleko N.M. va boshqalar. Systematic review of ICTs and student motivation in higher education. 2025.
9. Golrang A. va boshqalar. The role of AI in shaping educational experiences in computer science education. 2025.
10. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. PF-6079-son, “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasi. 2020-yil 5-oktabr.
11. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. PF-134-son, 2022–2026-yillarda maktab ta’limini rivojlantirish bo‘yicha milliy dastur. 2022-yil 11-may.
12. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. PQ-241-son, maktabgacha va maktab ta’limini rivojlantirishga doir chora-tadbirlar. 2022-yil 11-may.
13. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. PQ-357-son, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasini yangi bosqichga olib chiqish choralari. 2022-yil 22-avgust.
14. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. PF-27-son, “Insonga e’tibor va sifatli ta’lim yili” davlat dasturi. 2023-yil 28-fevral.












