Markaziy Osiyoda Paleolit davri migratsion jarayonlari: Arxeologik dalillar va zamonaviy tadqiqotlar asosida ilmiy tahlil

Authors

  • Boqiyev Sherxon Ubaydullo o‘g‘li (Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti 2-bosqich magistranti) Author

Keywords:

Dmanisi , Yava, Kulbuloq, homo erectus, Neandertal, DNK, Teshiktosh

Abstract

Ushbu maqolada Markaziy Osiyoda Paleolit davri davomida yuz bergan migratsion jarayonlar arxeologik topilmalar va so‘nggi ilmiy tadqiqotlar asosida ko‘rib chiqiladi. Mintaqadagi eng qadimgi manzilgohlar, tosh qurollar majmuasi, hayvon suyaklari, turli qatlamlardan olingan stratigrafik ma’lumotlar Paleolit davrida insonlarning bu hudud orqali muntazam harakatlanganini ko‘rsatadi. Tadqiqotlar shuni tasdiqlaydiki, Markaziy Osiyo qadimgi odamlarning faqat o‘tib o‘tadigan makoni emas, balki uzoq muddat yashagan va tabiiy sharoitlarga moslashgan muhim hudud bo‘lgan so‘nggi yillardagi arxeologik va biologik tahlillar jumladan, radiometrik sanalash, geoarxeologik kuzatuvlar va genetik tadqiqotlar mintaqada bir necha migratsiya bosqichlari bo‘lganini ko‘rsatadi Mazkur maqola ushbu jarayonlarning mohiyatini ilmiy asosda yoritib, mintaqadagi qadimgi aholi harakatining shakllanishiga doir yangi qarashlarni ilgari suradi.

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. Slon V, Hopfe C, Weiß CL, Mafessoni F, De La Rasilla M, Lalueza-Fox C, et al. Neandertal and Denisovan DNA from Pleistocene sediments. Science. 2017;356(6338):605–8. pmid:28450384

2. Zavala EI, Jacobs Z, Vernot B, Shunkov MV, Kozlikin MB, Derevianko AP, et al. Pleistocene sediment DNA reveals hominin and faunal turnovers at Denisova Cave. Nature. 2021;595(7867):399–403. pmid:34163072

3. Zhu Z, Dennell R, Huang W, Wu Y, Qiu S, Yang S, et al. Hominin occupation of the Chinese Loess Plateau since about 2.1 million years ago. Nature. 2018;559(7715):608–12. pmid:29995848

4. Islamov UI, Zubov AA, Kharitonov VM. Paleoliticheskaya stoyanka Sel Ungur v Ferganskoi doline. Voprosy antropologii. 1988;80:38–49

5. Krivoshapkin A, Viola B, Chargynov T, Krajcarz MT, Krajcarz M, Fedorowicz S, et al. Middle Paleolithic variability in Central Asia: lithic assemblage of Sel’Ungur cave. Quaternary International. 2020;535:88–103.

6. Kolobova KA, Flas D, Derevianko AP, Pavlenok KK, Islamov UI, Krivoshapkin AI. The Kulbulak bladelet tradition in the upper paleolithic of central asia. Archaeology, Ethnology and Anthropology of Eurasia. 2013;41(2):2–25.

7. Kolobova KA, Roberts RG, Chabai VP, Jacobs Z, Krajcarz MT, Shalagina AV, et al. Archaeological evidence for two separate dispersals of Neanderthals into southern Siberia. Proceedings of the National Academy of Sciences. 2020;117(6):2879–85. pmid:31988114

8. Ranov VA, Schafer J. The Palaeolithic of the late middle Pleistocene in central Asia, 400–100 ka ago. BAR International Series. 2000;850:77–92.

9. Derevianko AP, Petrin VT, Gladyshev SA, Zenin AN, Taimagambetov ZK. Acheulian complexes from the Mugodjari Mountains (North-Western Asia). Archaeology, Ethnology and Anthropology of Eurasia. 2001;(2):20–36. ISBN: 5780300747.

Downloads

Published

2026-02-23