OIV INFEKSIYASI BO‘YICHA AHOLINING HABARDORLIK DARAJASINI ANIQLASH UCHUN SO‘ROVNOMA NATIJALARI.
Keywords:
OIV infeksiyasi, xabardorlik darajasi, so‘rovnoma tadqiqoti, epidemiologik tahlil, OIV yuqish yo‘llari, profilaktika, diagnostika (ELISA, ekspress test), onadan bolaga yuqish, stigma va diskriminatsiya, ijtimoiy munosabat, yosh va jins omillari, sog‘lomlashtirish dasturlari, sanitariya-ma’rifiy ishlar.Abstract
Ushbu tadqiqot aholining OIV infeksiyasi bo‘yicha xabardorlik darajasini baholash, noto‘g‘ri qarashlar va stigma omillarini aniqlash hamda profilaktik chora-tadbirlarni takomillashtirishga qaratilgan. Tadqiqot doirasida 474 nafar respondent ishtirokida onlayn so‘rovnoma o‘tkazildi. So‘rovnoma 20 ta savoldan iborat bo‘lib, OIV infeksiyasi haqida umumiy bilim darajasi, yuqish yo‘llari, profilaktika usullari, diagnostika imkoniyatlari, onadan bolaga yuqish mexanizmlari hamda OIV bilan yashovchilarga nisbatan ijtimoiy munosabatlarni qamrab oldi.
Natijalarga ko‘ra, respondentlarning 84,4 % OIVning asosiy yuqish yo‘llarini to‘g‘ri bilgan bo‘lsa-da, aholining ma’lum qismida virus havo yoki maishiy yo‘l bilan yuqadi degan noto‘g‘ri tasavvurlar saqlanib qolgan. Profilaktika va diagnostika bo‘yicha bilimlar nisbatan yuqori bo‘lib, respondentlarning 87,6 % OIVni aniqlashda ELISA yoki ekspress test qo‘llanilishini to‘g‘ri ko‘rsatgan. Shu bilan birga, OIV bilan yashovchilarga nisbatan ijtimoiy stigma darajasi yetarli darajada kamaymaganligi aniqlangan.
Epidemiologik va statistik tahlillar (χ², Pearson r) OIV haqida bilim darajasi ortishi bilan to‘g‘ri profilaktik xulq-atvor va stigma kamayishi o‘rtasida ijobiy bog‘liqlik mavjudligini ko‘rsatdi. Olingan natijalar aholi orasida OIV profilaktikasi bo‘yicha ma’rifiy dasturlarni kuchaytirish zarurligini asoslab beradi.
Downloads
References
Tajibayeva, D. A., Saidkasimova, N. S., & Xamzayeva, N. T. (2025). O ‘tkir yuqumli ichak infektsiyalari epidemiologik xususiyatlari va ularning epidemiologik nazoratini takomillashtirish (qoraqolpog ‘iston respublikasi misolida).
Toshtemirovna, K. N., Islamovna, S. G., & Sultanovna, M. G. (2023). The Effectiveness Of A New Food Substance-A Hard Gelatin Capsule-" Sedan Bark" Is Being Studied In Children Who Have Recovered From The Coronavirus. British View, 8(3).
Xamzayeva, N. T., & Kurbaniyazova, M. O. (2025, April). 2020-2023 YILLAR VA 2024 YILNING 6 OY MO'BAYNIDA TOSHKENT SHAHRIDAGI COVID-19 INFEKSIYASI BILAN KASALLANISHNING RETROSPEKTIV EPIDEMIOLOGIK TAHLILI. Europan youth innovation society conference.
Искандарова, Г. Т., Шерқўзиева, Г. Ф., & Курбаниязова, М. О. (2022). Сув ҳавзалари суви сифатини эколого-гигиеник текшириш натижалари (Doctoral dissertation, Ташкент).
Миртазаев, О. М., & Саидкасимова, Н. С. (2016). Современние аспекты эпидемиологии сальмонеллёзов в республике Узбекистан. Инфекция, Иммунитет. Фармакология, 7, 103-106.
Миртазаев, О. М., Матназарова, Г. С., & Магзумов, Х. Б. (2023). ЗООНОЗНЫЙ САЛЬМОНЕЛЛЁЗ-БОЛЕЗНЬ ЦИВИЛИЗАЦИИ.«. микробиологиянинг долзарб муаммолари» мавзусидаги республика илмий-амалий анжумани, 132.
Неъматова, Н. Ў., Абдукахарова, М. Ф., & Хамзаева, Н. Т. (2024). Механизм Развития Эпидемического Процесса При Внутрибольничной Вич-ИнфекцииВ Городе Ташкент.
Khamzaeva, N. T., & Saidkasimova, N. S. (2023). The effectiveness of a new food substance-a hard gelatin capsule-«vizion junior» is being studied in children who have recovered from the coronavirus. world Bulletin of Public Health, 20, 41-45.
Khamzaeva, N. T., Matnazarova, G. S., Saidkasimova, N. S., & Abdukaxarova, M. F. (2024). Coronavirus in the republic of uzbekistan during 2020-2023 retrospective epidemiological analysis of the disease (tashkent city as an example). World Bulletin of Public Health, 33, 108-114.
Oralbaevna, K. M., Toshtemirovna, K. N., & Ilxamovna, M. G. (2024). PROBLEMS OF SAFE AND AFFORDABLE WATER SUPPLY WITHIN THE POPULATION OF UZBEKISTAN AT THE PRESENT STAGE.
Qodirova, S. B., Matnazarova, G. S., Ne’matova, N., & Abdukhalilova, G. Q. (2025). EPIDEMIOLOGY OF HIV INFECTION IN VARIOUS SOCIAL GROUPS IN FERGANA REGION. Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 5(3), 598-601.
Нормуратова, Г. А., Матназарова, Г. С., & Қодирова СБ, Х. Н. (2024). ОИВ-ИНФЕКЦИЯСИНИНГ ЮҚИШ ЙЎЛЛАРИ ҲАМДА ПРОФИЛАКТИК ЧОРА-ТАДБИРЛАРИ ТЎҒРИСИДАГИ БИЛИМЛАР ДАРАЖАСИНИ БАҲОЛАШ. Журнал гуманитарных и естественных наук, (16 [1]), 208-213.
Хамзаева, Н. Т., Матназарова, Г. С., & Саидкасимова, Н. С. (2024). ОЦЕНКА ЭФФЕКТИВНОСТИ ПРИМЕНЕНИЯ МЯГКИХ ЖЕЛАТИНОВЫХ КАПСУЛ “ҚОРА СЕДАНА” У ДЕТЕЙ С КОРОНАВИРУСНОЙ ИНФЕКЦИЕЙ. Академические исследования в современной науке, 3(40), 20-24.
Matnazarova, G. S., Saidkasimova, N. S., & Ismailov, O. D. (2025). Dynamics of Viral Hepatitis Incidence in Uzbekistan. Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 5(6), 484-488.
Matnazarova, G. S., Saidkasimova, N. S., & MK, J. (2025, May). SIVILIZATSIYA KASALLIKLARI. In The Conference Hub (pp. 122-125).
Matnazarova, G. S., Xamzayeva, N. T., & Kurbaniyazova, M. O. (2024). BOLALARDA SARS-COV-2 INFEKSYASINING O ‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI VA OSHQAZON ICHAK TRAKTI BILAN BOG ‘LIQ XOLATLAR.
Mirtazayev, О. М., Briko, N. I., Matnazarova, G. S., & Saidkasimova, N. S. (2019). Scientific, methodological and organizational bases of management of the epidemic process in case of salmonellous infection in Uzbekistan. Central Asian Journal of Medicine, 2019(4), 72-80.
Шадманов, А. К., Азизова, Ф. Л., Матназорова, Г. С., Брянцева, Е. В., & Курбаниязова, М. О. (2025). III-Международная конференция студентов и молодых ученых «ПРОБЛЕМЫ БАКТЕРИАЛЬНЫХ, ВИРУСНЫХ И ПАРАЗИТАРНЫХ ИНФЕКЦИЙ НА СОВРЕМЕННОМ ЭТАПЕ» СБОРНИК ТЕЗИСОВ.












