Vol. 6 No. 3 (2026): EIYB (Educational Yield Insights & Breakthroughs)
Articles

XALQARO MOLIYA INSTITUTLARI MABLAG‘LARINI INVESTITSIYA LOYIHALARIGA JALB ETISHNING ZARURIYATI

pdf
  • Ravshanova Maktuba Ubaydullo qizi
Ravshanova Maktuba Ubaydullo qizi
Mustaqil tadqiqotchi

Published 2026-06-08

Keywords

  • xalqaro moliya institutlari, investitsiya loyihalari, rivojlanish moliyasi, OTB, Jahon banki, YTTB, XMK, MIGA, infratuzilma, DXSH, aralash moliyalashtirish, xususiy kapital, barqaror rivojlanish.

Abstract

Mazkur maqolada xalqaro moliya institutlari (XMI) mablag‘larini investitsiya loyihalariga jalb etishning iqtisodiy va institutsional zaruriyati O‘zbekiston misolida tahlil qilinadi. Tadqiqotda xalqaro moliya institutlarining uzoq muddatli va nisbatan qulay moliyalashtirish, kafolat, kapitalni safarbar qilish, texnik ko‘mak va institutsional salohiyatni oshirish kabi funksiyalari yoritilgan. Shuningdek, XMI mablag‘larining infratuzilma, energetika, suv ta’minoti, transport, raqamlashtirish, xususiy sektor va inson kapitaliga ta’siri ko‘rib chiqiladi. O‘zbekiston bo‘yicha Jahon banki, Osiyo taraqqiyot banki va Yevropa tiklanish va taraqqiyot bankining amaldagi ma’lumotlari asosida tahliliy jadvallar va grafiklar shakllantirildi. Tadqiqot natijasida XMI moliyasidan samarali foydalanish faqat qo‘shimcha mablag‘ olish bilan cheklanmasligi, balki loyihalarning bankabelligi, risklarni taqsimlash, mahalliy valyuta va valyuta risklarini boshqarish, xaridlar va moliyaviy boshqaruv sifati, natijadorlik monitoringi hamda xususiy kapitalni jalb qilish mexanizmlarini takomillashtirishni talab qilishi asoslab berilgan.

pdf

References

  1. 1. Osiyo taraqqiyot banki (2024). O‘zbekiston: 2024–2028-yillarga mo‘ljallangan mamlakat bilan hamkorlik strategiyasi. Manila: Osiyo taraqqiyot banki.
  2. 2. Osiyo taraqqiyot banki (2026). Osiyo taraqqiyot banki va O‘zbekiston: ma’lumotnoma. Manila: Osiyo taraqqiyot banki.
  3. 3. Osiyo taraqqiyot banki (2026). Islohotlar va investitsiyalar ko‘magida O‘zbekiston iqtisodiy o‘sishi 2026–2027-yillarda yuqori darajada saqlanadi. Manila: Osiyo taraqqiyot banki.
  4. 4. Osiyo taraqqiyot banki (2025). Kapitaldan foydalanish rejasi. Manila: Osiyo taraqqiyot banki.
  5. 5. Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki (2026). Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki 2025-yilda Markaziy Osiyo va Mo‘g‘ulistonga qariyb 2 milliard AQSh dollari miqdorida investitsiya kiritdi. London: Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki.
  6. 6. Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki (2026). 2025-yil yakunlari bo‘yicha yillik sharh. London: Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki.
  7. 7. Xalqaro valyuta jamg‘armasi (2025). O‘zbekiston Respublikasi: 2025-yil IV-modda bo‘yicha maslahatlashuv — press-reliz va xodimlar hisoboti. Xalqaro valyuta jamg‘armasi mamlakat hisoboti № 2025/143.
  8. 8. Jahon banki (2025). O‘zbekiston: Jahon banki guruhi moliyalashtirishi — mamlakatning moliyaviy ma’lumotlari va loyihalari. Vashington: Jahon banki.
  9. 9. Jahon banki guruhi (2026). O‘zbekiston — mamlakat haqida umumiy ma’lumot. Vashington: Jahon banki guruhi.
  10. 10. Jahon banki (2025). 2025-yilgi Jahon taraqqiyot hisoboti: rivojlanish standartlari. Vashington: Jahon banki.
  11. 11. Yescombe, E.R. (2018). Davlat-xususiy sheriklik: siyosat va moliyalashtirish tamoyillari. 2-nashr. Butterworth-Heinemann.
  12. 12. Hodge, G.A. va Greve, C. (2017). Davlat-xususiy sheriklik faoliyatining samaradorligi: zamonaviy sharh. Jamoat ishlari boshqaruvi va siyosati, 22(1), 55–78.
  13. 13. Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti (2020). Iqtisodiyot va moliya siyosati bo‘yicha hujjatlar: barqaror infratuzilmaga institutsional investitsiyalarni safarbar qilish. Parij: Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti.
  14. 14. Jahon banki guruhi (2020). Infratuzilma bo‘yicha davlat-xususiy sheriklik loyihalarini xarid qilish. Vashington: Jahon banki.
  15. 15. Osiyo taraqqiyot banki (2019). Investitsiya loyihalarida biznes jarayonlari va moliyaviy boshqaruvni integratsiya qilish bo‘yicha qo‘llanma. Manila: Osiyo taraqqiyot banki.