CHIZMACHILIK FANINI O‘QITISH JARAYONIDA HAR BIR MAVZU BO‘YICHA TARIXIY MATERIALLAR YIG‘ISH VA DARS JARAYONIDA ULARNI HAR TOMONLAMA TAHLIL QILISHNING DIDAKTIK AHAMIYATI

Abstract

Ushbu maqolada chizmachilik fanini o‘qitish jarayonida har bir mavzu bo‘yicha tarixiy materiallarni tizimli yig‘ish, saralash, ilmiy-didaktik jihatdan qayta ishlash va dars jarayonida har tomonlama tahlil qilish masalasi tadqiq etiladi. Chizmachilik fani ko‘pincha faqat grafik qurish qoidalari, proyeksiyalash usullari, chizma standartlari, geometrik yasashlar va texnik hujjatlarni rasmiylashtirish me’yorlari bilan cheklanib talqin qilinadi. Bunday yondashuv o‘quvchining fanga bo‘lgan qiziqishini pasaytirishi, grafik bilimlarning hayotiy, tarixiy va madaniy ildizlarini yetarli ochib bermasligi mumkin. Aslida esa chizmachilik insoniyatning amaliy faoliyati, me’morchilik, hunarmandchilik, mashinasozlik, qurilish, harbiy texnika, kartografiya, astronomiya, naqsh san’ati va sanoat taraqqiyoti bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan qadimiy bilimlar tizimidir. Shu sababli chizmachilik mavzularini tarixiy materiallar bilan boyitish fanning mazmunini kengaytiradi, o‘quvchilarda fazoviy tasavvur, texnik tafakkur, tarixiy ong, milliy-madaniy merosga hurmat va kasbiy motivatsiyani shakllantirishga xizmat qiladi. Maqolada tarixiy materiallarni tanlash mezonlari, ularni mavzular kesimida guruhlash, dars jarayonida tahlil qilish bosqichlari, tarixiy dalillarni grafik topshiriqlar bilan bog‘lash yo‘llari hamda bunday yondashuvning ta’lim samaradorligiga ta’siri ilmiy asosda yoritiladi. Tadqiqot natijasida chizmachilik darslarida tarixiy materiallardan foydalanish alohida bezak yoki qo‘shimcha ma’lumot sifatida emas, balki mavzuning mazmuniy, metodik va tarbiyaviy tarkibiy qismi sifatida qaralishi zarurligi asoslanadi.