Vol. 6 No. 3 (2026): EIYB (Educational Yield Insights & Breakthroughs)
Articles

OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA KORRUPSIYAGA QARSHI KOMPLAYENS-NAZORAT TIZIMINING HUQUQIY ASOSLARI VA SAMARADORLIGI MUAMMOLARI

Sobirov Xasanjon
Qo‘qon davlat unversiteti ijtimoiy-gumanitar fanlarni o‘qitish metodikasi (huquq ta’limi) yo‘nalishi 1-bosqich magistranti

Published 2026-06-08

Keywords

  • komplayens-nazorat, korrupsiyaga qarshi kurashish, oliy ta’lim, akademik halollik, manfaatlar to‘qnashuvi

Abstract

Maqolada O‘zbekiston oliy ta’lim muassasalarida joriy etilgan korrupsiyaga qarshi komplayens-nazorat tizimining huquqiy asoslari tahlil qilinadi hamda uning xalqaro miqyosdagi “muvofiqlik” (compliance) tushunchasiga nisbatan tabiati o‘rganiladi. Muallif komplayens-nazorat O‘zbekistonda asosan ma’muriy-nazorat paradigmasida, qonunosti hujjatlari darajasida tatbiq etilgani va bu hol uning profilaktik, xavf-xatarga asoslangan mohiyatidan chetga chiqishiga olib kelayotganini asoslaydi. Ishda tizimning institutsional qaramligi, formal xususiyati, akademik halollik o‘lchovining e’tibordan chetda qolishi kabi samaradorlik muammolari ko‘rsatib o‘tilib, tavsiyalar jumladan qonunchilikka kiritiladigan loyiha normalar taklif etiladi.

References

  1. 1. О‘zbekiston Respublikasining Korrupsiyaga qarshi kurashish to‘g‘risidagi O‘RQ-419-sonli Qonuni.// Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 26.02.2025-y., 03/25/1038/0188-son
  2. 2. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Korrupsiyaga qarshi konvensiyasi (Nyu-York, 2003-yil 31-oktyabr) // Oʻzbekiston Respublikasi xalqaro shartnomalari toʻplami, 2008-y., 3-4-son
  3. 3. Transparency International. Corruption Perceptions Index 2024 // https://www.transparency.org/en/cpi/2024/index/uzb
  4. 4. Kirya M. Corruption in universities: Paths to integrity in the higher education subsector. – Bergen: U4 Anti-Corruption Resource Centre, Chr. Michelsen Institute, U4 Issue 2019:10. // https://www.u4.no/publications/corruption-in-universities-paths-to-integrity-in-the-higher-education-subsector
  5. 5. Denisova-Schmidt E. The Challenges of Academic Integrity in Higher Education: Current Trends and Prospects. – Boston: CIHE Perspectives No. 5, Boston College Center for International Higher Education, 2017. // https://www.researchgate.net/publication/317933042_The_Challenges_of_Academic_Integrity_in_Higher_Education_Current_Trends_and_Prospects
  6. 6. О‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 29-iyundagi “O‘zbekiston Respublikasida korrupsiyaga qarshi kurashish tizimini takomillashtirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF-6013-sonli Farmoni.// https://lex.uz/docs/-4875784
  7. 7. О‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 29-iyundagi PQ-4761-sonli qarori bilan Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligining tuzilmasi tasdiqlangan. // https://lex.uz/docs/-4875782
  8. 8. О‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-oktyabrdagi “O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-5847-sonli Farmoni. // https://lex.uz/docs/-4545884
  9. 9. О‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirining 2024-yil 8-oktyabrdagi “Vazirlik tizimida korrupsiyaga qarshi kurashish faoliyatini yanada samarali tashkil etish to‘g‘risida”gi 369-sonli buyrug‘i. // https://jdpu.uz/wp-content/uploads/2024/10/369-sonli-buyruq.pdf
  10. 10. Bribery Act 2010, UK Public General Acts // https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2010/23/contents
  11. 11. ISO 37001:2016. Anti-bribery management systems – Requirements with guidance for use. – Geneva: International Organization for Standardization, 2016.
  12. 12. Helo S.A. Combating Academic Corruption and Enhancing Academic Integrity through International Accreditation Standards: The Model of Qatar University // Journal of Academic Ethics. – 2021. – Springer. doi:10.1007/s10805-021-09392-7.
  13. 13. О‘zbekiston Respublikasining 2020-yil 23-sentyabrdagi “Ta’lim to‘g‘risida”gi O‘RQ-637-sonli Qonuni. – https://lex.uz/docs/5013009