Vol. 6 No. 3 (2026): EIYB (Educational Yield Insights & Breakthroughs)
Articles

RAQAMLI PEDAGOGIKA VA WEARABLE MONITORING VOSITALARI YORDAMIDA JISMONIY MADANIYAT TA’LIMINI MODERNIZATSIYA QILISH

Nurmatov Baxrom Bektemirovich
Jismoniy madaniyat kafedrasi v.b. dotsenti

Published 2026-06-08

Keywords

  • raqamli pedagogika, wearable monitoring, jismoniy madaniyat, video tahlil, sensor, individual fikr-mulohaza.

Abstract

Ushbu maqolada raqamli pedagogika va wearable monitoring asosidagi jismoniy madaniyat ta’limi masalasi jismoniy madaniyat nazariyasi, sport pedagogikasi va sog‘lomlashtiruvchi ta’lim konsepsiyalari kesishgan nuqtada tahlil qilinadi. Tadqiqotning dolzarbligi shundaki, zamonaviy oliy ta’limda jismoniy madaniyat mashg‘uloti faqat jismoniy sifatlarni rivojlantirish yoki nazorat normativlarini bajarish bilan cheklanib qolmasligi, balki talabaning salomatlikka mas’ul munosabati, mustaqil mashq qilish odati, harakat xavfsizligi, ijtimoiy hamkorlik va shaxsiy rivojlanish strategiyasini shakllantirishi zarur. Maqolada jismoniy madaniyat mashg‘ulotlarida raqamli platformalar, mobil ilovalar, video tahlil, yurak urish sensori va wearable qurilmalardan foydalanish amaliyoti tadqiqot obyekti sifatida, raqamli vositalar orqali mashg‘ulot yuklamasi, texnika sifati, ishtirok faolligi, individual fikr-mulohaza va baholash shaffofligini ta’minlash metodikasi esa tadqiqot predmeti sifatida belgilandi. Nazariy tahlil, qiyosiy-pedagogik umumlashtirish, model loyihalash va amaliy metodik interpretatsiya asosida raqamli diagnostika, mashg‘ulotni video va sensorlar bilan kuzatish, algoritmik tavsiya, o‘qituvchi validatsiyasi, talaba refleksiyasi va ma’lumot xavfsizligi bloklarini birlashtiruvchi modernizatsiya modeli taklif etildi. Maqolaning ilmiy yangiligi raqamli texnologiyalarni tashqi nazorat quroli emas, balki talabaning o‘z jismoniy holatini tushunishi, xavfsiz mashq qilishi va mustaqil harakat madaniyatini rivojlantirishiga xizmat qiluvchi pedagogik ekotizim sifatida asoslash bilan belgilanadi. Natijalar jismoniy madaniyat darsining maqsad, mazmun, metod, baholash va refleksiya komponentlarini yaxlit tizimga keltirish imkonini ko‘rsatadi; amaliy ahamiyati esa kafedra, trener-o‘qituvchi va sport pedagogi uchun dars jarayonini ilmiy asosda rejalashtirish, xavfsiz yuklama berish va talaba faolligini barqaror oshirishga xizmat qiladi.

References

  1. 1. O‘zbekiston Respublikasining “Jismoniy tarbiya va sport to‘g‘risida”gi Qonuni. O‘RQ-394-son, 04.09.2015.
  2. 2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasida jismoniy tarbiya va sportni yanada takomillashtirish va ommalashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni. PF-5924-son, 24.01.2020.
  3. 3. World Health Organization. WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour. Geneva: WHO, 2020.
  4. 4. American College of Sports Medicine. ACSM’s Guidelines for Exercise Testing and Prescription. 11th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer, 2021.
  5. 5. Seçkin A.Ç., Ateş B., Seçkin M. Review on wearable technology in sports: concepts, challenges and opportunities. Applied Sciences, 2023, 13(18), 10399.
  6. 6. Bull F.C., Al-Ansari S.S., Biddle S. et al. World Health Organization 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour. British Journal of Sports Medicine, 2020, 54(24), 1451–1462.
  7. 7. UNESCO. Quality Physical Education: Guidelines for Policy-Makers. Paris: UNESCO, 2015.
  8. 8. Bompa T.O., Buzzichelli C. Periodization: Theory and Methodology of Training. 6th ed. Champaign: Human Kinetics, 2019.
  9. 9. Mujika I. Tapering and peaking for optimal performance. Champaign: Human Kinetics, 2009.
  10. 10. Deci E.L., Ryan R.M. The ‘what’ and ‘why’ of goal pursuits: human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 2000, 11(4), 227–268.