Published 2026-06-08
Keywords
- boshlang‘ich ta’lim, madaniy qadriyat, milliy tarbiya, aksiologik yondashuv, pedagogik texnologiya, interfaol metod, ma’naviy-axloqiy rivojlanish.
Abstract
Mazkur maqolada boshlang‘ich ta’limda madaniy qadriyatlarni shakllantirishning nazariy-metodologik asoslari kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqotda madaniy qadriyat tushunchasi shaxsning ma’naviy-axloqiy kamoloti, milliy o‘zlikni anglash, ijtimoiy mas’uliyat, vatanparvarlik, mehr-oqibat, bag‘rikenglik va kommunikativ madaniyat bilan uzviy bog‘liq pedagogik kategoriya sifatida yoritiladi. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining yosh, psixologik va kognitiv xususiyatlari hisobga olingan holda qadriyat tarbiyasini tashkil etishning aksiologik, madaniyatshunoslik, kompetensiyaviy, faoliyatga yo‘naltirilgan va shaxsga yo‘naltirilgan yondashuvlari asoslab beriladi. Maqolada suhbat, tushuntirish, ertak va hikoya tahlili, o‘yin texnologiyalari, yarim izlanishli topshiriqlar, jamoaviy loyiha, refleksiya va pedagogik diagnostika kabi metodlarning tarbiyaviy imkoniyatlari ochiladi. Natijada boshlang‘ich ta’limda madaniy qadriyatlarni shakllantirishni tasodifiy tadbirlar majmui emas, balki maqsad, mazmun, metod, muhit, o‘qituvchi shaxsiy namunasi, oila hamkorligi va baholash mezonlarini birlashtiruvchi uzluksiz pedagogik tizim sifatida loyihalash zarurligi ilmiy jihatdan asoslanadi.
References
- 1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. O‘RQ-637-son. 2020-yil 23-sentabr.
- 2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Ma’naviy-ma’rifiy ishlar tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori. PQ-5040-son. 2021-yil 26-mart.
- 3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. PF-60-son. 2022-yil 28-yanvar.
- 4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston — 2030 strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. PF-158-son. 2023-yil 11-sentabr.
- 5. Vazirlar Mahkamasining “Uzluksiz ma’naviy tarbiya konsepsiyasini tasdiqlash va uni amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori. 1059-son. 2019-yil 31-dekabr.
- 6. Mahmudov N., G‘ulomov A. Ona tili. 2-sinf uchun darslik. Toshkent: Sharq, 2020.
- 7. Qodirov T. Boshlang‘ich sinflarda ona tili o‘qitish metodikasi. Toshkent: Yangi asr avlodi, 2015.
- 8. Yo‘ldoshev J., Azizov O. Ona tili o‘qitish metodikasi. Toshkent: O‘qituvchi, 2021.
- 9. Hasanboyev J., To‘raqulov X., Haydarov M. Pedagogika nazariyasi va tarixi. Toshkent: Fan va texnologiya, 2017.
- 10. Mavlonova R., To‘rayeva O., Xoliqberdiyev K. Pedagogika. Toshkent: O‘qituvchi, 2018.
- 11. Azizxo‘jayeva N.N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. Toshkent: TDPU, 2006.
- 12. Zimnyaya I.A. Pedagogicheskaya psixologiya. Moskva: Logos, 2004.