STRELKALI O‘TKAZGICHLARGA TEXNIK XIZMAT KO‘RSATISH TIZIMINI ISHONCHLILIKKA YO‘NALTIRILGAN YONDASHUV ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISH
Keywords:
strelkali o‘tkazgich, texnik xizmat ko‘rsatish, ishonchlilik, diagnostika, yeyilish, nuqson rivojlanishi, prediktiv xizmat.Abstract
Ushbu maqolada strelkali o‘tkazgichlarga texnik xizmat ko‘rsatishning ilmiy-muhandislik asoslari temir yo‘l ustki tuzilmasining eng mas’ul va eng zaif elementlaridan biri sifatida kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqotning boshlang‘ich g‘oyasi shundan iboratki, o‘q yuklamalari, harakat zichligi va tezlik rejimlari ortib borayotgan hozirgi ekspluatatsion sharoitda faqat me’yoriy davriylikka tayangan an’anaviy texnik xizmat ko‘rsatish modeli strelkali o‘tkazgich elementlarida kechayotgan haqiqiy degradatsiya jarayonlarini to‘liq aks ettirmaydi. Ishning maqsadi g‘ildirak–rels o‘zaro ta’siri, nuqsonlarning jamg‘arilishi, texnik diagnostika natijalari hamda elementlarning joriy holatini hisobga oluvchi ishonchlilikka yo‘naltirilgan xizmat ko‘rsatish modelini ilmiy jihatdan asoslashdan iborat. Tadqiqotda ostryaklar, rama relslari, krestovina, kontrrelslar, mahkamlash uzellari, shpallar va o‘tkazgich yuritmasida kuzatiladigan yeyilish hamda nosozliklarning qonuniyatlari tahlil qilinib, strelkali o‘tkazgichning ishchanligiga ta’sir etuvchi asosiy ekspluatatsion omillar — dinamik zarb, kontakt charchashi, plastik deformatsiya, rels profilining buzilishi, harakatlanuvchi qismlarning ifloslanishi va yo‘l konstruksiyasining geometrik nobarqarorligi — aniqlashtirilgan. Maqolada texnik xizmat ko‘rsatish tizimi faqat vaqt oralig‘i yoki o‘tilgan tonnaj bo‘yicha emas, balki o‘lchanadigan diagnostik ko‘rsatkichlar va nosozlik xavfining ehtimollik bahosi asosida tashkil etilishi zarurligi asoslab beriladi. Tadqiqotning ilmiy yangiligi profilaktik, diagnostik va prediktiv yondashuvlarni yagona ekspluatatsion modelda birlashtiruvchi integrallashgan texnik xizmat konsepsiyasini asoslashda namoyon bo‘ladi. Ishning amaliy ahamiyati esa harakat xavfsizligini oshirish, nosozlik sababli to‘xtashlarni kamaytirish va strelkali o‘tkazgichlarning hayotiy sikl samaradorligini yuksaltirish imkoniyati bilan belgilanadi.
Downloads
References
1. Кузнецов В.В. Железнодорожный путь. – Москва: Транспорт, 2005, 120–385-бетлар.
2. Данилов В.Н. Стрелочные переводы железных дорог. – Москва: Транспорт, 2010, 85–260-бетлар.
3. Esveld C. Modern Railway Track. – Zaltbommel: MRT-Productions, 2001, 210–520-betlar.
4. Selig E.T., Waters J.M. Track Geotechnology and Substructure Management. – London: Thomas Telford, 1994, 150–430-betlar.
5. Kerr A.D. Fundamentals of Railway Track Engineering. – New York: Simmons-Boardman, 2003, 180–390-betlar.
6. Profillidis V.A. Railway Management and Engineering. – London: Routledge, 2014, 220–480-betlar.
7. Zakeri J.A. Railway Track Engineering. – Tehran: University of Tehran Press, 2012, 140–360-betlar.
8. Lichtberger B. Track Compendium. – Hamburg: Eurailpress, 2005, 200–500-betlar.
