“INKLYUZIV TA’LIM SHAROITIDA BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARI NUTQINI XALQ OG‘ZAKI IJODI ORQALI RIVOJLANTIRISH”.
Keywords:
inklyuziv ta’lim, nutq rivoji, folklor, ertaklar, psixolingvistika, boshlang‘ich ta’lim, xalq og‘zaki ijodiAbstract
Ushbu ilmiy maqola inklyuziv ta’lim sharoitida boshlang‘ich sinf o‘quvchilari nutqini rivojlantirishning ilmiy-nazariy asoslarini, ayniqsa xalq og‘zaki ijodidan foydalanishning pedagogik, psixologik va lingvodidaktik imkoniyatlarini chuqur tahlil qiladi. Tadqiqotda xalq ertaklari, maqol-matal, topishmoq, doston, qo‘shiq va marosim folklori kabi og‘zaki ijod namunalarining til rivoji, nutq faolligi, lug‘at boyligi, fonetik-morfologik sezgirlik, mantiqiy bog‘liqlik, ifodalilik va kommunikativ kompetensiyani shakllantirishdagi o‘rni keng ko‘lamda o‘rganiladi. IMRaD formatiga asoslangan mazkur maqolada nutq rivoji uchun inklyuziv pedagogikaning differensial yondashuvi, maxsus ehtiyojli o‘quvchilarning psixolingvistik xususiyatlari, multimodal o‘qitish texnologiyalari va xalq og‘zaki ijodi asosida qurilgan integrativ ta’lim metodlari nazariy va amaliy jihatdan asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, folklor materiallari nutq rivojining tabiiy jarayonini jadallashtiradi, o‘quvchilarda nutqiy idrok, eshituv-motor koordinatsiyasi, matn yaratish ko‘nikmasi, emotsional–ijodiy faollik va ijtimoiy muloqot kompetensiyalarini sezilarli rivojlantiradi. Maqola inklyuziv ta’lim amaliyoti uchun ilmiy-metodik tavsiyalar ishlab chiqish, xalq og‘zaki ijodining imkoniyatlarini didaktik modellar orqali boyitish hamda nutq rivojidagi individual farqlarni hisobga olgan holda samarali ta’lim texnologiyalarini qo‘llash uchun asos yaratadi.
Downloads
References
Vygotsky LS. Mind in Society. Harvard University Press; 1978.
Bruner J. Acts of Meaning. Harvard University Press; 1990.
Bruner J. Toward a Theory of Instruction. Harvard University Press; 1966.
Bandura A. Social Learning Theory. Prentice Hall; 1977.
Chomsky N. Aspects of the Theory of Syntax. MIT Press; 1965.
Gesell A. The First Five Years of Life. Harper; 1940.
Tomasello M. Origins of Human Communication. MIT Press; 2008.
Piaget J. The Language and Thought of the Child. Harcourt; 1959.
Cole M, Scribner S. Culture and Thought. Wiley; 1974.
Snow CE. Language Development in Early Childhood. Harvard Education Review; 1972.
Slobin DI. The Crosslinguistic Study of Language Acquisition. Erlbaum; 1985.
Bronfenbrenner U. The Ecology of Human Development. Harvard University Press; 1979.












